Zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych jako zadanie własne gminy
Mechanizmy 0 komentarzy
Sprawy zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych obywateli nalezą do obowiązków państwa i samorządu terytorialnego należy zacząć od Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i przypomnieć jej przepisy mieszkaniowe. Są one następujące:
Art. 50. Zapewnia się nienaruszalność mieszkania. Przeszukanie mieszkania, pomieszczenia lub pojazdu może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w ustawie i w sposób w niej określony.
Art. 64. 1. Każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia.
2. Własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej.
3. Własność może być ograniczona tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.
Art. 75. 1. Władze publiczne prowadzą politykę sprzyjającą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, w szczególności przeciwdziałają bezdomności, wspierają rozwój budownictwa socjalnego oraz popierają działania obywateli zmierzające do uzyskania własnego mieszkania.
2. Ochronę praw lokatorów określa ustawa.
Art. 76. Władze publiczne chronią konsumentów, użytkowników i najemców przed działaniami zagrażającymi ich zdrowiu, prywatności i bezpieczeństwu, oraz przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi. Zakres tej ochrony określa ustawa.
Zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych obywateli
Przepis art. 75 ust. 1 Konstytucji stanowi, że władze publiczne prowadzą politykę sprzyjającą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli. Rozwinięciem tego przepisu jest art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym, który stanowi, że zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne gminy obejmują sprawy komunalnego budownictwa mieszkaniowego. Ustawy określają, które zadania własne gminy maja charakter obowiązkowy.
Z kolei art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych stanowi rozwinięcie powyższych przepisów ustawy samorządowej i określa, że zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej jest zadaniem własnym gminy. Do zadań własnych gminy należy również wypłata dodatków mieszkaniowych (art. 45 ust. 1 ustawy).
Sposoby, którymi gmina ma zaspokajać potrzeby mieszkaniowe mieszkańców, to oprócz innych ułatwień, dostarczanie osobom mniej zasobnym mieszkań w domach stanowiących własność gminy oraz umożliwienie obywatelom nabycie na dogodnych warunkach gruntów miejskich pod zabudowę indywidualną (jedno- i wielorodzinną). Ważną sprawą jest również wspomaganie ich starań o wyjednanie kredytów w bankach komunalnych i innych przedsięwzięciach, w których gmina uczestniczy lub ma poważne udziały, dalej udzielanie pomocy fachowej, poradnictwa i propagowanie tanich i łatwo dostępnych form budownictwa.
Zadania własne gminy w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych ludności polegają również na zarządzaniu i dysponowaniu własnym zasobem mieszkań.
Własny zasób mieszkań zwany mieszkaniowym zasobem gminy tworzą, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy, lokale stanowiące własność gminy albo komunalnych osób prawnych lub spółek prawa handlowego utworzonych z udziałem gminy, z wyjątkiem towarzystw budownictwa społecznego bądź pozostające w samoistnym posiadaniu tych podmiotów (np. w wypadku nie ustalonego tytułu własności). Jeżeli właściciel nieruchomości zarządzanej przez gminę nie jest znany lub nie zostało ustalone jego miejsce pobytu, do budynków położonych na tej nieruchomości stosuje się przepis o mieszkaniowym zasobie gminy.
Mieszkaniowy zasób gminy powstaje w drodze budowy lub nabywania budynków mieszkalnych. Gmina powinna utrzymywać go na poziomie umożliwiającym zaspokojenie potrzeb rodzin o niskich dochodach. W wypadkach przewidzianych w ustawie na gminie ciąży też obowiązek zapewnienia osobom uprawnionym lokali zamiennych lub socjalnych.
Zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy oraz kryteria wyboru osób, z którymi umowy najmu powinny być zawierane w pierwszej kolejności, określa rada gminy. Sprawy te powinny być poddane kontroli społecznej.
Przekazanie gminie, wymienionych zadań własnych w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej, w szczególności zadań związanych z nowym budownictwem komunalnym, nie szło w parze z zapewnieniem koniecznych środków finansowych na ich realizacje. Gmina tymczasem, winna mieć zapewnione środki finansowe na realizacje tych zadań. Może to być zwiększenie dochodów własnych gminy lub subwencja.
Przeprowadzona w 1998 r. reforma administracji publicznej w sprawie zasad zaspokajania potrzeb mieszkaniowych nie przyniosła żadnych w tej sprawie zmian. Gminy nie mają, tak jak dotąd, środków finansowych na realizację nałożonych na nie obowiązków.
Na pytanie, jakie jest wspomaganie przez państwo budownictwa mieszkaniowego realizowane przez gminy, odpowiedź jest tylko jedna. Wspomagania w tym zakresie nie ma żadnego. Gminom należy, zatem zapewnić środki finansowe na realizację ich obowiązków w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych obywateli.
Mieszkania socjalne
O mieszkaniach socjalnych mowa jest w Konstytucji i w ustawie z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych.
Konstytucja w art. 75 ust.1 stanowi, że władze publiczne prowadzą politykę sprzyjającą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, w szczególności przeciwdziałają bezdomności, wspierają rozwój budownictwa socjalnego oraz popierają działania obywateli zmierzające do uzyskania własnego mieszkania.
Z kolei art. 27 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych stanowi, że na lokale socjalne powinny być przeznaczone lokale o obniżonej wartości użytkowej, w szczególności z gorszym wyposażeniem technicznym. Według art. 28 ustawy, umowa o najem lokalu socjalnego może być zawarta z osoba, która nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i znalazła się w niedostatku, wskutek czego jej dochód miesięczny nie pozwala na wynajęcie lokalu na zasadach ogólnych. Umowę o najem lokalu socjalnego zawiera się również w wypadku, gdy ustawa nakłada na gminę taki obowiązek.
Wymieniona ustawa w art. 36 nałożyła na gminę obowiązek dostarczenia lokalu socjalnego. Stanowi on, że sąd biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania z lokalu przez najemcę, jego szczególną sytuację materialną i rodzinną, może w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu orzec o uprawnieniu najemcy do otrzymania lokalu socjalnego. W takim wypadku gmina jest obowiązana zapewnić lokal socjalny. Uprawniony taki ma pierwszeństwo w uzyskaniu lokalu socjalnego.
Ponadto inna jeszcze ustawa nałożyła na gminę obowiązek dostarczenia lokalu socjalnego. Ustawą tą jest Prawo spółdzielcze, które w art. 210 §3 stanowi, że sąd rozpatrując powództwo spółdzielni o nakazanie opróżnienia lokalu przez osoby, o których mowa w §1, biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania przez członka z lokalu zajmowanego na warunkach spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu oraz jego szczególna sytuację materialna i rodzinną, może w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu orzec o uprawnieniu tych osób do lokalu socjalnego. W takim wypadku właściwy organ gminy jest obowiązany zapewnić lokal socjalny na zasadach, o których mowa w art. 36 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych. Z kolei art. 210 §1 Prawa spółdzielczego stanowi, że po wygaśnięciu prawa do lokalu mieszkalnego członek oraz zamieszkujące w tym lokalu osoby, które prawa swoje od niego wywodzą, obowiązane są do opróżnienia lokalu. Spółdzielnia nie ma obowiązku dostarczenia lokalu zamiennego.
W aktualnym stanie prawnym, gminy są zatem obowiązane tworzyć mieszkaniowy zasób lokali socjalnych dla osób, które nie mają zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i znalazły się w niedostatku oraz dla osób eksmitowanych, uprawnionych do mieszkania socjalnego na mocy orzeczenia sądu.
W praktyce stosowania tych przepisów gminy jedynie w niewielkim stopniu wywiązują się z obowiązku posiadania lokali socjalnych.
Wspomniana reforma administracji publicznej z 1998 r. także i w sprawie lokali socjalnych nie przyniosła żadnych zmian.
Sprzedaż lokali
Podstawowym aktem prawnym regulującym sprzedaż lokali stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy jest ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W zakresie przeznaczenia lokali do sprzedaży ustawa stanowi, ze w przypadku zbywania nieruchomości osobom fizycznym i prawnym pierwszeństwo w ich nabyciu przysługuje osobie, która spełnia jeden z następujących warunków: 1) przysługuje jej roszczenie o nabycie nieruchomości z mocy niniejszej ustawy lub odrębnych przepisów, 2) jest poprzednim właścicielem zbywanej nieruchomości lub następcą prawnym tego właściciela, jego adres jest znany, a nieruchomość została przejęta przed dniem 5 grudnia 1990 r., 3) jest najemcą lokalu mieszkalnego.
W zakresie ceny sprzedaży lokali ustawa stanowi, że jest to cena ustalona na podstawie wartości lokalu określonej przez rzeczoznawcę majątkowego. Właściwy organ może udzielić za zgodą, odpowiednio wojewody lub rady gminy, bonifikaty od tak ustalonej ceny.
Podobne wpisy:
Dodaj komentarz
Reklama
